İNSAN VÜCUDU SİSTEMLERİ

Solunum Sisteminin Görevleri;
Oksijeni kana vermek.
Karbondioksiti vücuttan uzaklaştırmak.
Kanın pH dengesini korumaya yardımcı olmak.
Ses oluşumunu sağlamak.
Vücudu mikroplara karşı korumak. (burun kılları, mukus)

Solunum Sisteminin Yapıları;
1.️Burun
1.1 Solunan havayı süzerek, ısıtarak ve nemlendirerek akciğerlere iletir.
1.2 Burun kılları ve mukus sayesinde toz ve mikroplar tutulur.
2 ️Yutak (Farinks)
2.1 Burun ile gırtlak arasında bulunur.
2.2 Solunum ve sindirim sisteminin ortak bölümüdür.
3️ Gırtlak (Larenks)
3.1 Soluk borusunun başlangıcıdır.
3.2 Ses telleri burada bulunur.
3.3 Yutma sırasında epiglot kapağıyla besinlerin soluk borusuna kaçması engellenir.
4️ Soluk Borusu (Trake)
4.1 Havanın akciğerlere iletilmesini sağlar.
4.2 C şeklinde kıkırdak halkalardan oluşur.
4.3 İç yüzeyi silli ve mukusludur (tozları tutar).
5️ Bronşlar ve Bronşçuklar
5.1 Soluk borusu iki ana bronşa ayrılır.
5.2 Bronşlar akciğer içinde bronşçuklara ayrılır.
5.3 Havanın akciğerlerin her bölgesine ulaşmasını sağlar.
6️ Alveoller
6.1 Akciğerlerde bulunan hava kesecikleridir.
6.2 Oksijen ve karbondioksit değişimi burada olur.
6.3 Etrafı kılcal damarlarla çevrilidir.
6.4 Çok ince çeperlidir.
7️ Akciğerler
7.1 Göğüs boşluğunda bulunur.
7.2Sağ akciğer 3, sol akciğer 2 lobludur.
7.3Süngerimsi yapıya sahiptir
7.4 Diyafram ve kaburgalarla birlikte çalışır

Solunum Olayları;
Soluk Alma (İnhalasyon) Diyafram kasılır ve aşağı iner Göğüs hacmi artar Akciğerlere hava girer
Soluk Verme (Ekshalasyon) Diyafram gevşer ve yukarı çıkar Göğüs hacmi azalır Akciğerlerden hava çıkar

Solunum Sistemi Hastalıkları;
1. Astım 2. Bronşit 3. Zatürre (pnömoni) 4. Verem (tüberküloz) 5. KOAH 6. Akciğer kanseri

Solunum Sistemini Korumak İçin;
1. Sigara ve dumandan uzak durmak 2. Temiz hava almak 3. Düzenli egzersiz yapmak 4. Kapalı ve kirli ortamlardan kaçınmak

Konuyu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Videoyu İzle

Sinir Sisteminin Görevleri;
Sinir Sisteminin Görevleri Uyarıları almak, iletmek ve yorumlamak.
Kas ve bezlerin çalışmasını düzenlemek.
Refleksleri kontrol etmek.
Öğrenme, hafıza, düşünme ve bilinç faaliyetlerini sağlamak.
İç organların çalışmasını düzenlemek.

Sinir Sisteminin Yapısı ; 1️ Merkezi Sinir Sistemi (MSS) Vücudun kontrol merkezidir.
A) Beyin Sinir sisteminin en büyük bölümüdür. Öğrenme, hafıza, düşünme, bilinçli hareketler burada kontrol edilir. İki yarım küreden oluşur (sağ–sol).
B) Beyincik Denge ve kas koordinasyonunu sağlar. Kasların uyumlu çalışmasını düzenler.
C) Omurilik Soğanı Solunum, dolaşım gibi hayati olayları kontrol eder. Öksürme, yutma, hapşırma gibi refleksleri yönetir.
D) Omurilik Beyin ile vücut arasındaki sinirsel iletimi sağlar. Reflekslerin merkezidir.

2️ Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS) Merkezi sinir sistemi ile organlar arasında bağlantı kurar.
2.1 Somatik Sinir Sistemi İstemli hareketleri (yürüme, yazma) kontrol eder.
2.2 Otonom Sinir Sistemi İstem dışı çalışan organları düzenler.
Otonom sinir sistemi ikiye ayrılır:
. Sempatik Sinir Sistemi Vücudu strese hazırlar. Kalp atışını hızlandırır. Göz bebeklerini büyütür.
. Parasempatik Sinir Sistemi Vücudu dinlendirir. Kalp atışını yavaşlatır. Sindirimi hızlandırır.

Sinir Hücresi (Nöron); Sinir sisteminin yapı ve görev birimidir.
Nöronun bölümleri:
Dendrit: Uyartıyı alır.
Hücre gövdesi: Uyartıyı değerlendirir.
Akson: Uyartıyı iletir.
Sinirsel iletim elektriksel, sinapslarda kimyasaldır.

Sinir Sistemi Hastalıkları;
1. Epilepsi (sara) 2. Parkinson 3. Alzheimer 4. MS (Multipl Skleroz) 5. Felç
Sinir Sistemini Korumak İçin 1. Yeterli uyku 2. Dengeli beslenme 3. Stresten uzak durmak 4. Alkol ve uyuşturucudan kaçınmak

Konuyu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Videoyu İzle
2.Videoyu İzle

Sindirim Sisteminin Görevleri;
Besinleri mekanik ve kimyasal olarak parçalamak.
Besinleri kana ve lenfe geçirmek.
Emilimden sonra atık maddeleri vücuttan uzaklaştırmak.

Sindirim Sisteminin Bölümleri;
1️ Ağız Sindirimin başladığı yerdir. Dişler: Besinleri mekanik olarak parçalar. Tükürük (amilaz enzimi): Karbonhidratların kimyasal sindirimini başlatır.
2️ Yutak Besinlerin yemek borusuna iletilmesini sağlar. Sindirim olmaz.
3️ Yemek Borusu (Özofagus) Besinleri peristaltik hareketlerle mideye iletir. Sindirim olmaz.
4️ Mide Kaslı bir organdır. Besinleri çalkalayarak mekanik sindirim yapar. Pepsin enzimi ile proteinlerin kimyasal sindirimi başlar. Asidik ortam (HCl) mikropları öldürür.
5️ İnce Bağırsak Sindirimin tamamlandığı ve emilimin gerçekleştiği yerdir. Bölümleri: Onikiparmak bağırsağı, boş bağırsak, ileum. Karbonhidrat, protein ve yağların kimyasal sindirimi burada biter. Emilim villus ve mikrovilluslar sayesinde olur.
6️ Kalın Bağırsak Su, mineral ve vitamin emilimi olur. Sindirim olmaz. Dışkı burada oluşturulur.
7️ Anüs Sindirim artıklarının vücuttan atıldığı yerdir.

Sindirime Yardımcı Organlar ;
1.Karaciğer Safra üretir. Yağların fiziksel (mekanik) sindirimine yardımcı olur. Zehirli maddeleri etkisiz hale getirir.
2. Safra Kesesi Safrayı depolar. İnce bağırsağa gönderir.
3. Pankreas Sindirim enzimleri üretir (amilaz, lipaz, tripsin vb.). İnce bağırsağa salgılar. Kan şekerini düzenleyen hormonlar da üretir (insülin, glukagon).

Sindirim Türleri ;
Mekanik Sindirim: Besinlerin fiziksel olarak küçültülmesi (diş, mide, safra).
Kimyasal Sindirim: Enzimler yardımıyla besinlerin yapı taşlarına ayrılması.
Sindirim Sistemi Hastalıkları 1. Gastrit
2. Ülser
3. Reflü
4. Kabızlık / ishal
5. Hepatit
6. Safra taşı
Sindirim Sistemini Korumak İçin; 1. Lifli gıdalar tüketmek. 2. Yavaş ve düzenli yemek. 3. Bol su içmek. 4. Aşırı yağlı ve asitli besinlerden kaçınmak .

Konuyu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Videoyu İzle

İskelet Sisteminin Görevleri;
Vücuda şekil ve destek vermek.
İç organları korumak.
Göğüs kafesi → kalp ve akciğerler.
Kaslarla birlikte hareketi sağlamak.
Kan hücrelerini üretmek (kemik iliği).
Kalsiyum ve fosfor depolamak.

İskelet Sisteminin Yapıları
1️ Kemikler
İnsan vücudunda 206 kemik bulunur.
Kemik Çeşitleri
Uzun kemikler: Kol ve bacak kemikleri (uyluk, pazu).
Kısa kemikler: El ve ayak bilekleri.
Yassı kemikler: Kafatası, kaburga, kürek kemiği.
Düzensiz kemikler: Omurga, yüz kemikleri .
Kemik Yapısı
Sert kemik doku: Dayanıklılığı sağlar.
Süngerimsi kemik doku: Hafiflik sağlar.
Kemik iliği: Kırmızı ilik → kan hücrelerini üretir.
Sarı ilik → yağ depolar.



2️ Eklem
Kemiklerin birleştiği yerlerdir.
Eklem Çeşitleri
Oynamaz eklem: Kafatası
Yarı oynar eklem: Omurlar arası
Oynar eklem: Diz, omuz, dirsek
3 ️Kıkırdak Kemiklerin uç kısımlarında bulunur. Sürtünmeyi azaltır. Esnek yapıdadır. Kulak, burun, soluk borusunda bulunur.

İskelet Sistemi Hastalıkları 1. Kemik erimesi (osteoporoz)
2. Raşitizm
3. Reflü
4. Kırık, çıkık, burkulma
İskelet Sistemini Korumak İçin; 1. Kalsiyum ve D vitamini almak. 2. Düzenli egzersiz yapmak. 3. Doğru duruş ve oturuşa dikkat etmek. 4. Ağır yükleri doğru şekilde kaldırmak.

Konuyu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Videoyu İzle

Kas Sisteminin Görevleri;
Hareketi sağlamak.
Duruşu ve dengeyi korumak.
İç organların çalışmasına yardımcı olmak.
Isı üretmek (vücut sıcaklığını korur).
Kan ve besinlerin taşınmasına destek olmak (kalp kası.)

Kas Çeşitleri
1 Çizgili Kas (İskelet Kası)
Kemiklere bağlıdır. İstemli çalışır. Hızlı kasılır, çabuk yorulur. Kol, bacak, yüz kasları bu gruptadır.
2️ Düz Kas İç organlarda bulunur (mide, bağırsak, damarlar. İstem dışı çalışır. Yavaş kasılır, geç yorulur. Çizgili görünümü yoktur.
3 ️Kalp Kası Sadece kalpte bulunur. İstem dışı çalışır. Çizgili yapılıdır ama yorulmaz. Hayat boyu ritmik çalışır.

Kas Sistemi Sorunları ;
1. Kas yorgunluğu
2. Kramp
3. Kas zedelenmesi
4. Kas erimesi (atrofi)
Kas Sistemini Korumak İçin; 1. Düzenli egzersiz yapmak. 2. Isınmadan spor yapmamak. 3. Yeterli protein almak. 4. Bol su içmek.

Konuyu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Videoyu İzle

Kas Sisteminin Görevleri;
Zararlı atıkları vücuttan uzaklaştırmak.
Su ve mineral dengesini düzenlemek.
Kanın pH dengesini korumak.
Kan basıncının düzenlenmesine yardımcı olmak.

Boşaltım Sisteminin Yapıları;
1️ Böbrekler
İki tanedir. Kandaki zararlı maddeleri süzer. İdrar oluşumunu sağlar. Su, tuz ve mineral dengesini ayarlar. Böbreğin görev birimi: Nefron .
2 ️Üreter Böbreklerde oluşan idrarı mesaneye taşır. İki tanedir.
3️ Mesane (İdrar Kesesi) İdrarın geçici olarak depolandığı organdır.
4️ Üretra İdrarın vücuttan atıldığı kanaldır.


Boşaltıma Yardımcı Organlar;
1. Akciğerler Karbondioksit ve su buharını atar.
2. Deri Terleme ile su, tuz ve üre atılır.
3. Karaciğer Amonyağı üreye çevirir. Zehirli maddeleri etkisiz hale getirir.

İdrar Oluşumu Aşamaları
1️ Süzülme (Filtrasyon)
2️ Geri emilim (Reabsorpsiyon)
3️ Salgılama (Sekresyon)
Boşaltım Sistemi Hastalıkları
1. Böbrek taşı
2. İdrar yolu enfeksiyonu
3. Böbrek yetmezliği
4. İdrar kaçırma
Boşaltım Sistemini Korumak İçin
1. Bol su içmek. 2.Tuza dikkat etmek. 3. Soğukta kalmamak. 4. Tuvaleti tutmamak.

Konuyu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Videoyu İzle

Kas Sisteminin Görevleri;
Büyüme ve gelişmeyi düzenlemek.
Metabolizmayı kontrol etmek.
Üreme ve ergenliği düzenlemek.
Su–mineral dengesini ayarlamak.
Stres ve duygu durumlarını düzenlemek .

Endokrin Bezler ve Hormonları
1️ Hipotalamus
Sinir sistemi ile endokrin sistemi bağlar. Hipofizi kontrol eder.
2️ Hipofiz Bezi (Ana bez)
Diğer bezleri kontrol eder. Büyüme hormonu, TSH, FSH, LH, ACTH salgılar.
3️ Epifiz Bezi
Melatonin hormonu salgılar. Uyku–uyanıklık düzenini sağlar.
4 ️Tiroit Bezi
Tiroksin hormonu salgılar. Metabolizmayı düzenler.
5 ️Paratiroit Bezleri
Kalsitonin / Parathormon.
Kandaki kalsiyum dengesini ayarlar.
6️ Pankreas
İnsülin: Kan şekerini düşürür.
Glukagon: Kan şekerini yükseltir.
7 ️Böbrek Üstü Bezleri (Adrenal)
Adrenalin, kortizol salgılar. Stres ve acil durumlara hazırlık.
8️ Eşeysel Bezler
Testis: Testosteron
Yumurtalık: Östrojen, progesteron

Endokrin Sistem Hastalıkları
1. Şeker hastalığı (Diyabet)
2. Guatr
3. Cücelik – Devlik
4. Hipertiroidi / Hipotiroidi
Endokrin Sistemini Korumak İçin
1.Dengeli beslenmek. 2.Stresten uzak durmak. 3.Düzenli uyku. 4.Doktor kontrolünü aksatmamak.

Konuyu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Videoyu İzle

Kas Sisteminin Görevleri;
Vücudu hastalık yapıcı mikroorganizmalara karşı korumak.
Doku sıvısını toplayıp kana geri vermek.
Yağların ince bağırsaktan kana taşınmasını sağlamak.
Bağışıklık hücrelerinin üretimi ve taşınması.

Lenf Sisteminin Yapıları;
1️ Lenf Sıvısı
Doku sıvısından oluşur.
Akyuvar (lenfosit) içerir.
Renksiz veya açık sarıdır.
2️ Lenf Damarları
Lenf sıvısını taşır.
Toplardamarlara bağlanır.
Tek yönlü çalışır (kalbe doğru).
3️ Lenf Düğümleri (Bezleri)
Lenf sıvısını süzer.
Mikropları tutar.
Boyun, koltuk altı ve kasıkta yoğun bulunur.
4️ Dalak
Lenfosit üretir.
Eski alyuvarları parçalar.
Bağışıklıkta görevlidir.
5 ️Timus Bezi
Lenfositlerin olgunlaşmasını sağlar.
Çocuklukta aktiftir.
6 ️Bademcikler (Tonsiller)
Ağız ve burundan giren mikroplara karşı ilk savunma hattıdır.


Lenf Dolaşımı
Kalp gibi pompa yoktur.
Kas hareketleri ve solunumla lenf taşınır.
Lenf damarları toplardamarlara bağlanarak kana karışır.

Lenf Sistemi Hastalıkları ; 1. Lenf bezlerinin şişmesi 2. Lenfanjit 3. Lenfoma (lenf kanseri) 4. Fil hastalığı Lenf Sistemini Korumak İçin 1. Hareketli yaşam. 2. Hijyene dikkat etmek. 3.Enfeksiyonları ciddiye almak. 4.Dengeli beslenmek.

Konuyu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Videoyu İzle

Bağışıklık Sisteminin Görevleri;
Mikropları tanıyıp yok etmek.
Hastalıklara karşı vücudu korumak.
Hastalık sonrası hafıza oluşturarak tekrarını önlemek.
Kanserli hücreleri tanıyıp yok etmek.

Bağışıklık Çeşitleri
1️ Doğuştan (Doğal) Bağışıklık
Doğumdan itibaren vardır.
Hızlı ama özelleşmemiştir.
Örnekler: 1.Deri 2.Mukus 3.Mide asidi 4.Akyuvarlar (fagositoz) 2️ Kazanılmış (Edinsel) Bağışıklık
Sonradan oluşur.
Spesifiktir ve hafızası vardır.
Aktif Bağışıklık
Hastalık geçirerek.
Aşı ile.
Pasif Bağışıklık
Anne sütü (antikor) ile oluşur.
Serum yoluyla oluşur.
Bağışıklıkta Görevli Hücreler
Akyuvarlar (Lökositler).
Lenfositler: B lenfosit: Antikor üretir.
T lenfosit: Enfekte hücreleri yok eder.

Antijen – Antikor
Antijen: Vücuda giren yabancı madde.
Antikor: Antijene karşı üretilen savunma proteini.
Bağışıklık Sistemi Hastalıkları
1. Alerji
2. Otoimmün hastalıklar
3. AIDS
4. Bağışıklık yetmezliği
Bağışıklık Sistemini Güçlendirmek İçin
1.Dengeli beslenmek 2.Düzenli uyku 3.Stresten uzak durmak 4.Aşıları ihmal etmemek 5.Hijyene dikkat etmek

Konuyu en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Videoyu İzle